استفتاءات
الجواب :
۱. اگر این ابزارها و روش‌ها بر اساس عرف تخصصی موجب حصول علم و یقین شوند، استناد به آنها در قضاوت مانعی ندارد و حتی بر بینه مقدم هستند.
۲. اما اگر تنها موجب گمان بسیار قوی شوند، نه علم و یقین، اعتماد بر آنها جایز نیست؛ به‌ویژه با توجه به امکان دست‌کاری، جعل و مانند آن، چنان‌که در برخی از نمونه‌های یادشده وجود دارد.
۳. حاصل آنکه قضاوت بر اساس علمی که از اسباب حسی نزد نوع عقلا ـ هرچند در عرف تخصصی ـ حاصل شود، جایز است؛ اما علم حدسی و نیز گمان، هرچند در نهایت قوت باشد، برای قضاوت کافی نیست.