استفتاءات
1. همۀ مناسک حج و عمره قید مکانی دارند و بهلحاظ جغرافیایی به اتیان در محدودۀ حرم مکه مقیدند.
2. احرام برای داخل شدن به محدودۀ حرم به این معنی است همۀ مناسک باید در محدودۀ حرم به جا آورده شوند.
3. قبل از خروج از احرام، زمانی محرمات حج بر حاجی حلال میشود که همۀ اعمال و مناسک حج را انجام داده باشد.
4. افزون بر آنچه گذشت باید گفت أ. براساس روایات، بدل مکانی برای اعمال منا نزدیکترین مکان به مناست [یعنی اگر کسی نتواند عملی از اعمال منا را در خود منا به جا آورد، مثلاً در منا نتواند قربانی کند، باید آن عمل را نزدیکترین مکان به منا که عذر ازبین رفتهاست، به جا آورد] و ب. در روایت وارد شدهاست «مكة کلها منحر؛ همه جای مکه قرلانگاه است».
5. [قربانی محل دارد.] روایاتی در ذیل آیۀ «وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ؛ و شترهای چاق و فربه را (در مراسم حج) برای شما از شعائر الهی قرار دادیم (سورۀ مبارکۀ حج، آیۀ شریفۀ سی و شش، ترجمۀ مکارم شیرازی)» وارد شدهاست که مقید به محل بودن آن را تأیید میکند.
افزون بر آن، خداوند میفرماید: «وَلَا تَحْلِقُوا رُءُوسَكُمْ حَتَّىٰ يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ؛ و سرهای خود را نتراشید تا قربانی به محلش برسد (و در قربانگاه ذبح شود) (سورۀ مبارکۀ بقره، آیۀ شریفۀ صد و نود و شش، ترجمۀ مکارم شیرازی).»
خداوند در آیاتی دیگر میفرماید: «وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ * لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِيرَ * ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ؛
ترجمه: و مردم را دعوت عمومی به حج کن تا پیاده و سواره بر مرکبهای لاغر از هر راه دوری به سوی تو بیایند * تا شاهد منافع گوناگون خویش (در این برنامۀ حیاتبخش) باشند و در ایام معینی نام خدا را بر چهارپایانی که به آنان دادهاست، (به هنگام قربانی کردن) ببرند. پس از گوشت آنها بخورید و بینوای فقیر را نیز اطعام نمایید * سپس باید آلودگیهایشان را برطرف سازند و به نذرهای خود وفا کنند و بر گِردِ خانۀ گرامیِ کعبه طواف کنند (سورۀ مبارکۀ حج، آیات شریفۀ بیست و هفت تا بیست و نُه، ترجمۀ مکارم شیرازی).»
خداوند در آیات دیگری از سورۀ حج میفرماید: «ذَٰلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ * لَكُمْ فِيهَا مَنَافِعُ إِلَىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَا إِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيقِ؛
ترجمه: این است (مناسک حج)! و هرکس شعائر الهی را بزرگ دارد این کار نشانۀ تقوای دلهاست * در آن (حیوانات قربانی)، منافعی برای شماست تا زمان معینی [روز ذبح آنها] سپس محل آن، خانۀ قدیمی و گرامی (کعبه) است (سورۀ مبارکۀ حج، آیات سی و دو و سی سه، ترجمۀ مکارم شیرازی).»
در آیاتی از سورۀ بقره میفرماید: «ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ * فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا؛
ترجمه: سپس از همانجا که مردم کوچ میکنند، (به سوی سرزمین منی) کوچ کنید و از خداوند آمرزش بطلبید که خدا آمرزندۀ مهربان است! * و هنگامی که مناسکِ (حجِ) خود را انجام دادید، خدا را یاد کنید، همانند یادآوری از پدرانتان (آنگونه که رسم آن زمان بود)، بلکه از آن هم بیشتر! (سورۀ مبارکۀ بقره، آیات شریفۀ صد و نود و نُه و دویست، ترجمۀ مکارم شیرازی).»
