استفتاءات

۱. امّا در فرض احتیاطِ مرجعی که به او رجوع شده، این احتیاط فتوا نیست، بلکه توقف از فتواست، و در این صورت امکان رجوع به مرجع دیگر با رعایت اعلم فالأعلم وجود دارد.

۲. احتیاط، فتوا به بطلان نماز نیست، بلکه توقف از فتواست؛ بنابراین مقلّد یا باید احتیاط کند یا با رعایت اعلم فالأعلم از مرجع دیگری تقلید نماید. این‌که احتیاط به معنای فتوا به بطلان نماز باشد، پنداری نادرست و بعید است.

۳. امّا راه علاجِ اشکال نسبت به شهادت ثالثه از جهت «کلام آدمی» ـ به ادعای احتمال انطباق آن بر شهادت ثالثه در تشهّد نماز یا استظهارِ کلام آدمی بودن آن ـ همان است که در پاسخ به استفتائات متعدّد بیان کرده‌ایم؛ و آن، آوردنِ سه شهادت به صورت خطاب با خدای متعال، پس از آوردنِ دو شهادت به صیغه متعارف است.
و این صیغه چنین است:

«أشهدُ أنّک أنتَ اللهُ لا إلهَ إلّا أنتَ وحدک لا شریکَ لک، وأنّ محمّداً عبدُک ورسولُک، وأنّ الأئمّةَ من أهلِ بیتِه أولیاؤک وأنصارُک وحُجَجُک على خلقِک وخلفاؤک فی عبادِک وأعلامُک فی بلادِک وحَفَظَةُ سرِّک وتَراجِمَةُ وحیِک، اللهمّ صلِّ على محمّدٍ وآلِ محمّد».