استفتاءات
۱. تقیهای که در ابواب «امر به معروف و نهی از منکر» در کتابهای فقهی مطرح شده، مربوط به فقه فردی است؛ همانگونه که مرحوم سید محسن حکیم در پاسخی به یک استفتا بیان کرده و مجله الأضواء آن را نقل کرده و مرحوم شیخ عبدالهادی الفضلی نیز در کتاب «در انتظار امام» آن را گزارش کرده است. یعنی آنچه فقها در آن باب تدوین کردهاند، تنها مربوط به فقه فردی است، نه فقه سیاسی و اجتماعی عمومی، چه برسد به اموری که با اساس دین و قوام آن در ارتباط است.
۲. بنابراین، شرایط و قیود ذکرشده در آن تقیه، به حوزههای دیگر قابل تسری نیست.
۳. همچنین تقیه در اصل، یک نظام و منظومهی قواعد امنیتی است برای حفظ انجام وظایف و مسئولیتها؛ نه برای تعطیلی، خاموشی یا ترک مسئولیت. برداشتهایی که تقیه را به معنای سکوت و ترک عمل میدانند، کاملاً واژگون و نادرستاند.
۴. به آیهی شریفه دقت کنید:
﴿وَكَأَيِّن مِن نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيّونَ كَثيرٌ فَما وَهَنوا لِما أَصابَهُم في سَبيلِ اللَّهِ وَما ضَعُفوا وَما استَكانوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الصّابِرينَ﴾
هدف از تقیه، ضعف، سستی، ساکت ماندن یا تسلیم شدن نیست.
۵. نیز به فرمایش امام هادی علیهالسلام در زیارت غدیر خطاب به جدّش امیرالمؤمنین علیهالسلام توجه کنید:
«گواهی میدهم که نه از روی ضعف تقیه کردی، نه از روی جزع از حق خود دست کشیدی، نه از جهاد با غاصبان خود شانه خالی کردی، نه به خلاف رضای خدا مداهنه نشان دادی، نه بهخاطر آنچه در راه خدا بر تو وارد شد، سست و ضعیف و تسلیم شدی و نه از طلب حق خود کوتاه آمدی؛ پناه بر خدا که چنین بوده باشی.»
این بیان، به روشنی نشان میدهد که تقیه برای سستی، ضعف، مداهنه، ترس یا ناتوانی تشریع نشده؛ بلکه برای اقتدار، استقامت، فعالیت، پویایی، و مقابلهی پنهانی با دشمن مشروعیت یافته است.
۶. همچنین از امام صادق علیهالسلام در کامل الزیارات آمده که بنیانگذار حرکت توابین، تأیید شده است؛ و افزون بر آن، سه امام معصوم یعنی سجاد، باقر و صادق علیهمالسلام، حرکت مختار را ستودند. این نشان میدهد که آن قیام، بخشی از دولت الهی مخفی بود که هدف آن، پاکسازی سرزمین عراق از سیطرهی جریان اموی بود.
۷. پس تقیه نظام و روشی برای فعالسازی مسئولیتها در برابر مانعتراشی دشمن است، نه ترک آن.
۸. به عنوان نمونه، یهودیان جهان را در نظر بگیرید: آنها با مخفیکاری و سریّت، توانستند با وجود اقلیت بودن و نفرت عمومی، به قدرت و سلطه در سراسر جهان دست یابند. این یک نمونه از کتمان برنامههای فعالانه و گسترش فعالیت در پوشش پنهانی برای آمادگی و قدرتسازی است.