استفتاءات

جواب سؤال اول
1. حجاب بر شخص غیر‌بالغ نیز مستحب است.
2. حجاب بر شخص بالغ واجب است و بنیه و توان و حجم بدنی اهمیتی در این موضوع ندارد. یعنی چه بنیه و توان و حجم بدنی کم‌تر از سن تکلیف باشد و چه این‌که کم‎‌تر نباشد، حجاب واجب است و باید رعایت کند.
3. معیار و ملاک حجاب سن است، نه بنیه و توان بدنی، خصوصاً که علاوه بر بدن و حجم بدن، روح نیز در ساختار و فیزیولوژی بدن و در غرایز شخص دخالت دارد.

اسخ سؤال دوم
1. اگر در طول عمر دختر شک دارند و نمی‌دانند که دختر دقیقاً چند سال دارد و برای دانستن طول عمر و تاریخ تولد دختر به پزشک متخصص مراجعه کرده‌اند، در این صورت، اگر فحص و بررسی‌های پزشکی موجب اطمینان شود، مانعی از اعتماد بر آن نیست و می‌توان به نتیجۀ بررسی‌ها و گفته‌های پزشک صحه گذاشت.
2. ولی اگر تاریخ تولد و، در‌نتیجه، سن و طول عمر دختر مشخص و قطعی باشد و فقط رشد و بنیۀ بدنی دختر تأخیر داشته باشد، پاسخ همان پاسخ قبلی (پاسخ سؤال قبل) است. یعنی اگر تاریخ تولد دختر مشخص و قطعی باشد، [باید حجاب را رعایت کند، چون] همان‌طور که در پاسخ سؤال قبل گذشت، معیار و ملاک سن است، نه بنیۀ بدنی. بنیۀ بدنی چه کم‌تر از سن تکلیف باشد و چه بیش‌تر از سن تکلیف باشد، اهمیتی ندارد.
3. بله، معیار در مکلف شدن سن است، نه بنیه، ولی در مورد روزه باید گفت که روزه، بر‌خلاف نماز، به قدرت و توان بدنی نیز بستگی دارد.
4. از اموری که ملاک و معیار بودن سن را تأیید و ملاک و معیار بودن بنیۀ بدنی را نفی می‌کند این است که در برخی موارد رشد و درک عقلی و شناختی و رشد روحی و روانی کودک با رشد بدنی او هم‌خوان نیست. یعنی در برخی موارد، کودک به‌لحاظ شناختی و عقلی و روحی رشد زیادی دارد در حالی که بنیه و توان بدنی‌اش کم است و از این جهات کم‌تر رشد کرده‌است یا بر‌عکس این حالت، کودک به‌لحاظ بدنی رشد خوبی دارد، ولی به‌لحاظ عقلی و شناختی و روحی کم‌تر رشد کرده‌است.
5. البته باید توجه داشت که ملاک و معیار برای مکلف شدن، سن است، نه رشد و توان بدنی و نه رشد و توان روانی و روحی.
6. بله، اگر کودک به‌میزان قابل‌توجهی از رشد طبیعیِ عقلی و روانی عقب بماند (عقب‌ماندگی)، موجب تخفیف در فعلیت تکالیف می‌شود.