استفتاءات

السؤال : شیعه و سنی روایاتی را از ام‌سلمه نقل کرده‌اند که پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) بدن مبارک حضرت ابا‌عبد‌الله‌الحسین (علیه‌السلام) و دیگر شهدای کربلا را در روز عاشورا دفن کرد. برای مثال این روایت گویای چنین واقعه‌ای است: عن عبد الله بن عباس : بينا أنا راقد في منزلي إذ سمعت صراخاً عظيماً عالياً من بيت أم سلمة زوج النبي (صلى الله عليه وآله) ، فخرجت يتوجه بي قائدي إلى منزلها ، وأقبل أهل المدينة إليها الرجال والنساء ، فلما انتهيت إليها قلت : يا أم المؤمنين ، ما بالك تصرخين وتغوثين؟ فلم تجبني ، وأقبلت على النسوة الهاشميات ، وقالت : يا بنات عبد المطلب ، أسعدنني وابكين معي ، فقد والله قتل سيدكن وسيد شباب أهل الجنة ، قد والله قتل سبط رسول الله وريحانته الحسين (عليه السلام). فقيل : يا أم المؤمنين ، ومن أين علمت ذلك؟ قالت : رأيت رسول الله (صلى الله عليه وآله ) في المنام الساعة شعثاً مذعوراً، فسألته عن شأنه ذلك ، فقال : قتل ابني الحسين (عليه السلام) وأهل بيته اليوم ، فدفنتهم ، والساعة فرغت من دفنهم . قالت : فقمت حتى دخلت البيت وأنا لا أكاد أن أعقل ، فنظرت فإذا بتربة الحسين (عليه السلام) التي أتى بها جبرئيل من كربلاء ، فقال : إذا صارت هذه التربة دماً فقد قتل ابنك ، وأعطانيها النبي (صلوات الله عليه وآله) ، فقال : اجعلي هذه التربة في زجاجة . أو قال: في قارورة ولتكن عندك ، فإذا صارت دماً عبيطاً فقد قتل الحسين (عليه السلام)، فرأيت القارورة الآن وقد صارت دماً عبيطاً تفور . قال : وأخذت أم سلمة من ذلك الدم ، فلطخت به وجهها ، وجعلت ذلك اليوم مأتماً ومناحة على الحسين (عليه السلام ) ، فجاءت الركبان بخبره ، وأنه قد قتل في ذلك اليوم؛ ــ خبر دادن ام‌سلمه از مقتل حضرت حسین (علیه‌السلام) در روز شهادت حضرت و دفن اجساد مطهر شهدا توسط پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) ــ عبد‌الله‌بن عباس نقل کرده‌است که من در خانه‌ام دراز کشیده و در حال استراحت بودم که صدای بلندی را از خانۀ ام‌المؤمنین، ام‌سلمه، شنیدم. از خانه خارج شدم و شخصی مرا به سمت خانۀ ایشان برد. دیدم اهل مدینه، از زن و مرد، به سمت خانۀ ایشان می‌آیند. وقتی به خانۀ ام‌سلمه رسیدم، گفتم یا ام‌المؤمنین، شما را چه شده‌است که ناله می‌کنید و کمک می‌طلبید؟ ایشان پاسخی نداد و به زنان هاشمی رو کرد و گفت: ای دختران عبد‌المطلِّب، با من گریه و زاری کنید! به خداوند قسم، سید و آقا و بزرگ شما و سید و بزرگ و آقای جوانان اهل بهشت را کشتند! به خداوند قسم، نوۀ رسول‌الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) را کشتند! به خداوند قسم، حسین، فرزند رسول‌الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم)، را کشتند! از او پرسید‌ند: یا ام‌المؤمنین، از کجا از این واقعه [یِ جان‌سوز و درد‌ناک] آگاهی یافتی؟ ایشان پاسخ داد: در آن ساعت رسول‌الله را در خواب دیدم که ظاهری پریشان و ژولیده داشت. به ایشان عرض کردم: این چه حالتی است؟ چرا چنین پریشانید؟ پاسخ داد‌ند: امروز فرزندم، حسین، و اهل‌بیت او را کشتند! من آن‌ها را دفن کردم و الان از دفن آن‌ها فارغ شدم. سپس من از خواب بیدار شدم و به داخل اتاق رفتم و به تربت حسین (علیه‌السلام) نگاه کردم. آن تربت را جبرئیل [در زمان حیات پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم)] از کربلا آورده و گفته بود هر وقت این تربت به خون تبدیل شود، [به این معنی است که] فرزندت را کشته‌اند! پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) آن تربت را به من داد و فرمود آن را در شیشه‌ای یا در یک بطری‌ای بریز و نزد خودت نگه دار. هر وقت تربت به خون تبدیل شود، به این معنی است که حسین را کشته‌اند. من آن بطری را الان دیدم، به خون تبدیل شده‌است. ابن‌عباس می‌گوید: ام‌سلمه از آن خون به روی خود مالید و آن روز را به عزا‌داری برای حسین (علیه‌السلام) پرداخت. چیزی نگذشت که شتر‌سواری آمد و خبر کشته شدن حسین (علیه‌السلام) را داد و گفت حسین (علیه‌السلام) در همان روز کشته شده‌است. (أمالی طوسی، ص 315؛ بحار‌الأنوار، ج 45، ص 230؛ العوالم، ج 17، ص 508).» مطابق این دست از روایات شریفه، حضرت ابا‌عبد‌الله‌الحسین را پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم) در روز عاشورا دفن کرده‌است در حالی که مطابق نقل‌های دیگر، بدن مطهر ایشان و سایر شهدا (علیه‌و‌علیهم‌السلام) را حضرت امام سجاد (علیه‌السلام) در سیزدهم محرم دفن کرده‌است. چگونه می‌توان این نا‌ساز‌گاری را رفع و بین دو دسته از روایات جمع‌بندی کرد؟