استفتاءات
مشروعیت برخی شعائر و مناسک برآمده از ادلۀ عام است و برخی دیگر برآمده از ادلۀ خاص].
1. اگر مشروعیت عملی با دلیل یا ادلۀ عام اثبات شدهاست، ملاک در صدقِ «وهنِ» این عمل حکمت و وجوه واقعی است، نه سخنان مندرآوردی و وجوه ساختگی دشمنان.
2. اگر مشروعیت عملی دلیل خاص داشته باشد، به صرف استهزا دشمنان، نمیتوان از آن عمل دست کشید و آن را عملی نامشروع و غیرشرعی دانست، مگر اینکه عنوان ثانویهای بر عمل منطبق شود که در این صورت به مقدار ضرورت، باید از انجام دادن آن پرهیز کرد.
3. اما درمورد قمهزنی باید بگویم که قمهزنی نمادی برای ایثار و شهادت و مظلومیت است. این نماد مختص به مسلمانان یا شیعیان نیست و مسیحیان نیز چنین علامت و نمادی را بهکار میگیرند. حضرت مسیح به زعم مسیحیان به صلیب کشیده شدهاست و آنها در روز مصلوب شدن مسیح ــ بنابر اعتقاد خودشان ــ آیین خون را به جا میآورند.
4. ما در کتاب «شعائر حسینی»، جلد چهارم، بیان کردهایم که روایات متواتر بر نماد بودن خون دلالت دارند.