استفتاءات
۱. روایات متعددی در این زمینه وارد شده که به برخی از آنها اشاره میکنیم:
در کتاب تحف العقول از امام صادق علیهالسلام روایت شده است:
«…به خدا قسم این امر (فرج) سه بار نزدیک شد، ولی شما آن را افشا کردید پس خداوند آن را به تأخیر انداخت. به خدا قسم هیچ سری نزد شما نیست مگر اینکه دشمنانتان از آن آگاهتر از شما هستند… و اینک که امر شما نزدیک شده، آن را در مجالس خود فاش کردید…».
و نیز عیاشی از ابیحمزه نقل میکند که به امام باقر علیهالسلام عرض کردم: علی علیهالسلام میفرمود: «تا سال هفتاد، بلا و پس از آن، گشایش است»، ولی سال هفتاد گذشت و مردم گشایشی ندیدند. امام باقر علیهالسلام فرمود:
«ای ثابت! همانا خداوند این امر را برای سال هفتاد وقتگذاری کرده بود، ولی هنگامی که حسین علیهالسلام کشته شد، خشم خدا بر اهل زمین شدت گرفت، پس آن را تا سال ۱۴۰ به تأخیر انداخت، اما شما این مطلب را بازگو کردید و پرده را کنار زدید، پس خداوند باز هم آن را به تأخیر انداخت و دیگر زمانی مشخص برای آن نزد ما قرار نداد»، سپس فرمود: «يَمْحُو اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ».
۲. در روایات زیادی از پیامبر صلیاللهعلیهوآله و اهل بیت علیهمالسلام آمده است که مهدی از ایشان است و خداوند او را از میان ایشان برمیگزیند.
۳. بنابراین روشن میشود که مقام مهدویت، مقام برگزیدگی (اصطفا) برای مؤسس دولت محمدی است؛ دولتی که تا قیامت باقی خواهد ماند، و این مقام تابع بداء است.
۴. همچنین روشن میشود که ظهور و برپایی آن دولت الهی، مسئولیتی است که از جهات مختلف بر دوش امت نهاده شده و از سوی دیگر در تقدیر الهی است.
۵. اینکه ظهور مشمول بداء است، با این حقیقت که امور محتوم در علم الهی ثابتاند، منافاتی ندارد. همانگونه که علم خداوند نیز با اختیار انسان منافاتی ندارد؛ چنانکه در بحث اختیار و نفی جبر و تفویض تبیین شده است.