استفتاءات

السؤال : چهار برادر به روستایی از روستاهای بحرین آمدند و در آن‌جا اقامت گزیدند و همگی ـ رحمة‌الله‌علیهم ـ در یک خانه زندگی می‌کردند و مجلسی مشترک داشتند. پس از مدتی تصمیم گرفتند که مجلسشان را به صورت «مأتم» (حسینیه عزاداری) درآورند، و آن را در سال ۱۹۱۵ میلادی عملاً به عنوان مأتم ساختند، چنان‌که در اداره اوقاف ثبت شده است. همچنین بزرگ خاندان ـ که یکی از آن‌ها بود، رحمة‌الله‌علیه ـ در سال ۱۹۱۸ مزرعه‌ای خرید و آن را وقف مأتم کرد، همان‌گونه که در وقف‌نامه رسمی آن ثبت شده است. شایان ذکر است که برای خود مأتم در آن زمان وقف‌نامه رسمی وجود نداشته، اما برای مزرعه وقف‌نامه رسمی تنظیم شده، و در آن آمده است که مزرعه برای مأتمی وقف شده که عمید خانواده آن را ساخته بود. او تا پایان عمرش در سال ۱۹۴۷ میلادی متولی شرعی هر دو وقف بود، و پس از وفاتش تولیت به برادر کوچک‌ترش رسید تا هنگام درگذشت او در سال ۱۹۶۹ میلادی. مأتم همچنان پابرجاست و نیز مزرعه‌ای که برای آن وقف شده بود. از سوی دیگر، در سال ۱۹۵۷ میلادی فریضه شرعی (سند رسمی تقسیم ارث) میان دو برادر کوچک‌تر تنظیم شده که در آن دو بند به زمین مأتم مربوط می‌شود: بند نخست: ذکر شده که برای متوفی دختری است که از او ارث می‌برد، و همسری که از او ارث می‌برد از عرش و نقد و هر مالی از یک فلس به بالا، جز زمین وقفی؛ زیرا در زمین وقفی هیچ سهمی از ارث ندارد. بند دوم: و اما زمینی که از خانه اصلی جدا شده و مأتم (حسینیه) بر آن بنا گردیده، ورثه (فلان و فلان) بر وقف بودن آن جهت برپایی عزای امام حسین علیه‌السلام موافقت و تأکید کردند. پرسش: با توجه به مطالب فوق، آیا آنچه در فریضه شرعی درباره زمین مأتم آمده، تأیید و اعلام وقف سابقی است که توسط چهار برادر انجام شده، یا نشانگر وقف جدیدی است که صرفاً به دست دو برادر اخیر تحقق یافته است؟