استفتاءات

۱- سید مرتضی در کتاب تنزیه الأنبياء سؤالی را درباره تفاوت رفتار امام حسن علیه‌السلام و امام حسین علیه‌السلام مطرح کرده و خلاصه پاسخ او چنین است:

۲- گزینه‌هایی که «ابن مرجانه» (ابن زیاد) پیشنهاد داد، همه به معنای تسلیم مطلق، سپس ذلت و قتل یا قتل بدون قید و شرط بود؛ و این، با جایگاه سبط پیامبر و اهل بیت رسالت هم‌خوانی ندارد.

3- در مقابل، پیشنهادهایی که سیدالشهداء علیه‌السلام مطرح کرد، نه بیعت با یزید بود و نه پذیرش ذلت؛ بلکه کاهش تنش و گفت‌وگو برای جلوگیری از خونریزی بود، مشروط بر اینکه یزید از قصد خود برای ریختن خون آن حضرت دست بردارد.

4- بنابراین، فرمول پیشنهادی امام حسین علیه‌السلام یک طرح مذاکره‌محور برای حفظ کرامت و اصول بود، نه تسلیم و خضوع؛ و این با نیت خبیثانه ابن زیاد کاملاً تفاوت دارد.

5- به همین دلیل، وقتی نامه عمر بن سعد به ابن زیاد رسید، او صراحتاً گفت: «حسین می‌خواهد با این پیشنهادها از مرگ بگریزد، در حالی که در چنگ ما گرفتار شده»، و این جمله نشان می‌دهد که گزینه‌های ارائه‌شده از سوی امام حسین با اهداف ابن زیاد – یعنی ذلت و قتل – کاملاً متفاوت بود.

6- و در نهایت، امام حسین علیه‌السلام هدف ابن زیاد را رد و افشا کرد و فرمود:
«هیهات منّا الذلّة! یأبى الله لنا ذلك و رسوله والمؤمنون، وحجور طابت وطهرت…»
(هرگز زیر بار ذلت نمی‌رویم! خدا و پیامبرش و مؤمنان چنین چیزی را برای ما نمی‌پسندند؛ و دامن‌های پاکی که ما را پروریده‌اند، چنین اجازه‌ای نمی‌دهند…)
که نشان می‌دهد هدف ابن زیاد، ذلت و تحقیر بود، نه حفظ صلح و مصالح.